Tuesday, September 4, 2012

του κύκλου του χρόνου και της βλάστησης, πανηγύρια της Παναγίας: μονή "της Λάμιας" στα Διλινάτα της Kεφαλονιάς (Lamia)






ΠΑΝΑΓΙΑ "Λάμια"

Όσμωση της λαϊκής και επίσημης λατρείας και της διαχρονικής, προφορικής παράδοσης  στο τοπίο και στη μνήμη 


ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΤΟΠΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διλινάτα Κεφαλονιάς, Κυριακή 7 Σεπτεμβρίου 2008 

[Πρώτη δημοσίευση: Ελένη Ψυχογιού, 2010, «Tο πανηγύρι της  Παναγίας της Λάμιας  στα Διλινάτα,  στο πλαίσιο της “μεγάλης αφήγησης”  για την Mητέρα-Γη (εθνογραφικό ημερολόγιο επιτόπιας έρευνας)», Κυμοθόη 20 , σ. 163-199, όπου και οι πλήρεις βιβλιογραφικές αναφορές στο παρόν κείμενο.
Για τη Λάμια, το μύθο της και την σχέση της με την Ελένη βλ. και

 Σχετικά με την έρευνά μου για την Ελένη /Αγιαλένη στην Κεφαλονιά και γενικότερα στα Επτάνησα βλ. και:
Ελένη Ψυχογιού, 2008, «Συνομιλώντας με τον Δημήτρη Λουκάτο στο λαογραφικό χώρο και χρόνο: το πανηγύρι του “άγιου Κωσταντίνου” [και Ελένης] στον Καραβάδο», στο  Ο Δημήτριος Σ. Λουκάτος και η Ελληνική Λαογραφία, Ακαδημία Αθηνών, Δημοσιεύματα του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας, αρ. 27, σ. 197-244., δημοσιευμένο και στο http://fiestaperpetua.blogspot.gr/2016/02/blog-post_16.html. Βλ. επίσης και τις αναρτήσεις : http://fiestaperpetua.blogspot.gr/2012/11/blog-post.html και http://fiestaperpetua.blogspot.gr/2014/07/2012.html
Στην Κέρκυρα:  http://psychogiou.blogspot.gr/2012/09/blog-post_20.html 
Βλ.  και την  ηλεκτρονική δημοσίευση του βιβλίου "Μαυρηγή και Ελένη...."  στο: http://www.kentrolaografias.gr/default.asp?TEMPORARY_TEMPLATE=10&image=/media/gallery/high/2232/images/big/eksofyllo_ghs.jpg 

(Οι φωτογραφίες τραβηγμένες από την γράφουσα, Ε.Ψ., εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά)




 Χάρτης του ΝΔ τμήματος της Κεφαλονιάς. Πάνω, σε  κύκλους η θέση του χωριού Διλινάτα, της μονής της "Λάμιας" και του ξωκλησιού του αγίου Κωνσταντίνου [και Ελένης]
 (Λεπτομέρεια από χάρτη νήσων Κεφαλονιάς και Ιθάκης.  Πηγή: εκδόσεις Reithron, σχεδιασμός χάρτη Ωκύαλος, μελέτες εφαρμογές ΕΠΕ. ISBN 960-87349-0-8)


ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Το τάμα να επισκεφθώ Τμήματος Τμήματος Ερευνητικά ΤΗΝ  ΛΑΜΙΑ ΣΤΗΝ Κεφαλονιά κράταγε Από Το Ταξίδι μου στον Το Άγιον Κωνσταντίνο ΣΤΟΝ Καραβάδο. Διαβάζοντας τότε την «Κεφαλονίτικη Λατρεία» του αείμνηστου Δ. Λουκάτου προκειμένου να δουλέψω την ανακοίνωσή μου για το Συνέδριο στη μνήμη του, βρήκα τη συγκλονιστική για μένα μαρτυρία του, ότι στο νησί, στο ορεινό χωριό Διλινάτα, υφίσταται μονή αφιερωμένη στην Παναγία επωνομαζόμενη ως «Λάμια» που πανηγυρίζει στη Γέννηση της Θεοτόκου, στις 8 Σεπτεμβρίου: «... Το συνηθίζουν σε πολλά χωριά να στολίζουν τους τάφους τη μέρα του πανηγυριού. Ιδιαίτερα ΣΤΑ Δειλινάτα, ΚΑΘΕ Της Λαμίας (8 Σεπτεμβρίου) γεμίζουν έξω από την εκκλησιά τους σταυρούς με άφθονα λουλούδια και στεφάνια ... »[1].
Καθώς συντωχρόνω δούλευα το βιβλίο μου για τη «Μαυρηγή» -Ελένη, την Θεϊκή Μεγάλη Μητέρα[2], όπου πραγματεύομαι Το προσόντων Οπως ΜΙΑ Από τις Όψεις Της ΠΙΣΤΕΥΩ Οτι ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ Το το η ΛΑΜΙΑ, συνδυαστικά με το ότι θεωρώ επίσης την «μαύρη» Παναγία ως χριστιανική εκδοχή της αρχαίας αναπαράστασης της "Μαυρηγής", εύρισκα στην πληροφορία του Λουκάτου ένα σημαντικό, κατά την αντίληψή μου, σύγχρονο θρησκευτικό τεκμήριο που θα μπορούσε, στο πλαίσιο της τοπικής εκεί παράδοσης, να συνδέει δομικά όσο και λατρευτικά τις τρεις αυτές ιερές μορφές, την Μαυρηγή, την Λάμια, την Παναγία, ως όψεις μιας και της αυτής (πολυπρόσωπης και πολυώνυμης) θεϊκής μορφής, της Μητέρας Γης-. Όπως μια από τις ονομασίες της, Το το η αμφίσημη θεά Ελένη προσόντων προσόντων Ως βλαστική θεά Της Ζωής ΚΑΙ ΤΟΥ Θανάτου,  ΕΤΣΙ ΚΑΙ Το το η ΛΑΜΙΑ προσόντων προσόντων Ως θεϊκή-δαιμονική μορφή, έχει προ-ολύμπια θρησκευτική παρουσία στο χώρο της ανατολικής τουλάχιστον Μεσογείου, και φτάνει ως τις μέρες μας μέσω της γραπτής, της λατρευτικής και της μυθικής-προφορικής παράδοσης.