Wednesday, December 21, 2011

του κύκλου της ζωής: τελετουργία της γέννησης, νανουρίσματα και ταχταρίσματα (birth rituals and lullabies in Greece)



  1. ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΚΑΙ ΘΕΪΚΑ ΓΕΝΝΗΤΟΥΡΙΑ

 











 
Μωρό στην κούνια-σαρμανίτσα (Θεοδώριανα Άρτας, φωτ. Ελένη Ψυχογιού, Αύγ. 1979)


 Σήμερα (21/12/2011) με τις χειμερινές τροπές του ήλιου και τη μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου, ανα-γεννιέται, όπως κάθε χρόνο, η καινούρια εποχή. Όσο και αν κρατάει ο χειμώνας, το φως αυγατίζει μέρα με τη μέρα, η Μάνα-Γη αρχίζει να γεννοβολάει τους κρυμμένους στα σπλάχνα της σπόρους και μάλιστα τους σπαρμένους με τον ανθρώπινο μόχθο, τους σπόρους των δημητριακών. «Χαρά στα Γέννα τα στεγνά, τα Φώτα τα βρεγμένα» λέει η μετεωρολογική παροιμία για την επιτυχή απόδοσή τους. Ο πατρο/υιο-κεντρικός Χριστιανισμός, έδωσε την έμφαση τούτης της εποχικής Γέννας στον Χριστό. Στην προ-χριστιαννική όμως κοσμαντίληψη, σε πολλούς πολιτισμούς, αυτή που πρωταγωνιστεί είναι η μάνα, συμπρωταγωνιστούσα εν τέλει, αναπόφευκτα, ακόμα και στη χριστιανική αφήγηση, μαζί με το θείο βρέφος. Τα θρακιώτικα κάλαντα είναι τα μόνα που αναφέρονται τρυφερά και συμπονετικά στην Παναγία μάνα και στις ωδίνες του τοκετού: